เพื่อรอยยิ้มผู้สูงวัย ร่วมใส่ใจสุขภาพช่องปาก (ภมร ทันตกรรม)

แบ่งปันข้อมูลทางวิชาการ แนวเวชปฏิบัติ หนังสือน่าสนใจ PCT conference สรุปการประชุมต่าง ๆ

เพื่อรอยยิ้มผู้สูงวัย ร่วมใส่ใจสุขภาพช่องปาก (ภมร ทันตกรรม)

โพสต์โดย tukta » จันทร์ 10 ธ.ค. 2018 10:20 am

เพื่อรอยยิ้มผู้สูงวัย ... ร่วมใส่ใจสุขภาพช่องปาก[b]สำหรับผู้สูงวัย[/b]

การสูญเสียฟันเป็นปัญหาสำคัญเรื่องหนึ่ง ของผู้สูงวัย นอกจากจะเคี้ยวอาหารไม่ได้แล้ว ยังส่งผลต่อสุขภาพ และคุณภาพชีวิตอีกด้วย
การรักษา หรือการใส่ฟันเทียมแก่ผู้สูงวัย มักจะซับซ้อนกว่ากลุ่มวัยอื่นๆ เนื่องจากสุขภาพร่างกาย และสภาวะโรคในช่องปาก ที่เรื้อรังมานาน
ทำให้ใช้เวลานาน หลายครั้ง หลายขั้นตอน ที่ต้องการความร่วมมือ จากผู้สูงวัย ที่มารับบริการ จึงไม่สะอวดทั้งตัวผู้สูงวัย และผู้ดูแล
ดังนั้น การดูแลสุขภาพด้วยตนเอง หรือผู้ดูแลที่บ้าน และการป้องกันโรคในช่องปาก เพื่อลดโรค ลดการสูญเสียฟัน ย่อมเป็นทางเลือกที่ดีกว่า
สำหรับผู้สูงวัย
การดูแลสุขภาพช่องปาก สำหรับผู้สูงวัย ทั้งโดยผู้สูงวัยเอง หรือโดยผู้ดูแลในกรณีที่ผู้สูงวันช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ มีเรื่องที่ต้องการการดูแล 4 เรื่อง
1.การทำความสะอาดฟันแท้ และฟันเทียม (ฟันปลอม)
2.การหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง
3.การเลือกรับประทานอาหาร
4.การรับบริการป้องกันจากทันตบุคลากร

1. การทำความสะอาดฟันแท้ และฟันเทียม (ฟันปลอม)
กรณีไม่มีฟันเทียม
ส่วนของตัวฟัน ทำความสะอาดด้วยการแปรงฟัน อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง เช้า และก่อนนอน ให้ทั่วถึงทุกซี่ ทุกด้าน ให้มากที่สุด โดยเฉพาะคอฟัน
ด้วยแปรงสีฟันขนาดเล็กที่ทำให้จับได้ถนัดมือ ขนแปรงนิ่ม ซึ่งอาจใช้แปรงสีฟันสำหรับเด็กก็ได้ และใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ที่มีจำหน่ายทั่วไป
สำหรับด้านหลังของฟันซี่สุดท้าย หรือฟันที่เหลือซี่เดียว โดยไม่มีฟันข้างเคียง การใช้แปรงกระจุกเดียว จะทำความสะอาดได้ง่าย และดีกว่า
บริเวณระหว่างซี่ฟัน หรือซอกฟัน ที่ไม่มีช่องว่าง ทำความสะอาด โดยการใช้ไหมขัดฟัน
แต่ถ้ามีช่องว่างระหว่างซี่ฟันที่กว้าง ควรใช้แปรงซอกฟัน หรือไม้จิ้มฟันช่วยกำจัดเศษอาหารด้วย ซึ่งถ้าเลือกใช้ไม้จิ้มฟัน ก็ต้องใช้อย่างระมัดระวัง โดย
ไม้จิ้มฟันที่ใช้ต้องมีปลายเรียว บาง มนกลม ไม่มีเสี้ยน ใช้เพื่อเขี่ยเศษอาหารบริเวณซอกฟันเพิ่มเติม จากการแปรงฟันปกติ
ถ้าใช้ทำความสะอาดคอฟัน ควรทำให้ปลายแตกเป็นพู่ก่อน แล้วค่อยๆ ครูดไประหว่างคอฟัน และขอบเหงือก

กรณีที่ใส่ฟันเทียมชนิดถอดได้
ถอดฟันเทียมออกทุกครั้ง ก่อนทำความสะอาดฟันแท้ตามปกติ หลังอาหารทุกมื้อให้ถอดฟันเทียมออกมาทำความสะอาด
ก่อนนอนทุกครั้ง ทั้งนอนกลางวัน และกลางคืน ให้ถอดฟันเทียมออกมาทำความสะอาด และแช่น้ำไว้

การทำความสะอาดฟันเทียมชนิดถอดได้ มี 2 ขั้นตอน
ขั้นตอนที่ 1 ทำความสะอาดด้วยแปรงสีฟันขนนิ้ม และน้ำสบู่ หรือน้ำยาล้างจาน แล้วล้างออกด้วยน้ำ
ขั้นตอนที่ 2 ทำความสะอาดด้วยแปรงสีฟันขนนิ่ม และยาสีฟันชนิดครีม แล้วล้างออกด้วยน้ำ ไม่ใช้ยาสีฟันที่เป็นผง เพราะจะทำให้ฟันเทียมที่เป็นพลาสติกสึกง่าย
กรณีฟันเทียมนั้นใช้มานาน ติดสีน้ำตาลดำ หรือมีคราบบุหรี่ หรือคราบอาหารที่ล้างด้วยน้ำสบู่ไม่ออก ให้ใช้เม็ดแช่ทำความสะอาดฟันปลอมช่วย ซึ่งมีจำหน่ายในคลินิกทันตกรรมทั่วๆ ไป

2. การหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง
พฤติกรรมเสี่ยงหลายอย่าง ทำให้เนื้อเยื่อในช่องปาก เช่น กระพุ้งแก้ม เพดาน ลิ้น เกิดอาการแสบ ร้อน ระคายเคือง อาจเกิดรอยโรคในช่องปากได้ ตั้งแต่เชื้อราในช่องปาก
ไปจนถึงเป็นมะเร็งในช่องปาก จึงควรหลีกเลี่ยง อาทิเช่น การสูบบุหรี่ ยาเส้น ยานัตถุ์ นอกจากจะเสี่ยงต่อการมีเชื้อราในช่องปาก ไปจนถึงเป็นมะเร็งในช่องปากแล้ว
ยังเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูล หลอดเลือดอุดตัน และมะเร็งปอดอีกด้วย ทำให้เป็นโรคปริทันต์ สูญเสียกระดูกที่หุ้มรอบตัวฟัน แม้ว่าอาจจะไม่เห็นเหงือกบวมแดงก็ตาม
แต่ก็ทำให้ฟันโยก และต้องสูญเสียฟันในที่สุด การเคี้ยวหมาก หรือเคี้ยวหมากผสมยาเส้น การดื่มเครื่องดื่ม หรือใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีแอลกอฮอล์ การละเลยต่อการดูแลสุขภาพช่องปาก
เช่น ปล่อยให้มีรากฟัน หรือฟันที่จ้องถอนอยู่ในช่องปากนานๆ ปล่อยให้วัสดุอุดฟันแตก บิ่น คม บากแก้ม และลิ้น ฟันเทียมแตก หัก ชำรุด ฟันเทียมที่ใช้มานาน หลวม ขยับไปมาเวลาเคี้ยวอาหาร
ฟันเทียมที่กดบริเวณข้างแก้มจนเจ็บ เป็นแผล มีแผลในช่องปากเรื้อรัง จากการกัดข้างแก้ม กัดลิ้น

3. การเลือกรับประทานอาหาร
รับประทานอาหารให้เป็นมื้อ งดอาหารว่าง และหลีกเลี่ยงการกินก่อนนอน ถ้างดอาหารว่างไม่ได้ ควรเลือกกินโปรตีน หรือผลไม้ แทนอาหารประเภทแป้ง และน้ำตาล
โดยเฉพาะที่หวาน หรือติดฟันง่าย แปรงออกจากฟันได้ยาก หลีกเลี่ยงอาหารที่เหนียว และแข็ง ที่อาจทำให้ฟัน และวัสดุอุดฟันบิ่น หรือแตกหัก หลีกเลี่ยงชา กาแฟ บุหรี่
ยาเส้น ยานัตถุ์ หมาก เครื่องดื่มผสมแอลกอฮอล์

4. การรับบริการตรวจบริการป้องกันโรคจากทันตบุคลากร
ตรวจสุขภาพช่องปากทุก 4-6 เดือน เพื่อการป้องกัน และรักษาโรคในช่องปาก ในระยะเริ่มแรก รับคำแนะนำในการดูแลสุขภาพช่องปากที่ถูกต้อง และเหมาะสม
ใช้ฟลูออไรด์รูปแบบต่างๆ เพื่อป้องกันฟันผุ เช่น เจล วานิช อุดฟันด้วยวัสดุชนิดกลาสไอโอโนเมอร์ ซึ่งปลอดปล่อยฟลูออไรด์ช่วยป้องกันฟันผุได้
ขูดหินน้ำลาย และทำความสะอาดฟัน เพื่อป้องกันการเกิดเหงือกอักเสบ โรคปริทันต์ หรือรำมะนาด

ที่มา: ทพญ.สุปราณี ดาโลดม, นายเสน่ห์ ครุฑษา กองทันตสาธารณสุข 2548, http://dental.anamai.moph.go.th/elderly ... smile.html 10/12/61 เวลา 10.20 น.
tukta
 
โพสต์: 112
ลงทะเบียนเมื่อ: จันทร์ 07 ก.ค. 2014 4:15 pm

ย้อนกลับไปยัง วิชาการ

ผู้ใช้งานขณะนี้

กำลังดูบอร์ดนี้: ไม่มีสมาชิกใหม่ และ บุคคลทั่วไป 1 ท่าน